Afganistan IŞİD İçin Neden Önemli?
Afganistan uzun zamandır küresel güçlerin hırsları için bir savaş alanı olarak duruyor. Bu sadece geniş, keşfedilmemiş doğal kaynakları ve stratejik coğrafi konumu nedeniyle değil, aynı zamanda halkının dini azmi, dayanıklılığı, cesareti ve gücü nedeniyle de geçerli oluyor. Bu özellikler ülkeye hem bölgesel hem de uluslararası sahnelerde belirgin bir önem kazandırıyor.
Afganistan’ın benzersiz coğrafi konumu, onu Asya’nın çeşitli bölgelerine hızlı ve doğrudan erişim sağlayan hayati bir kavşak haline getirmektedir. Bu jeostratejik avantaj, aşırı ideolojisini verimli bir zemin bulabildiği her yere ihraç etmeyi amaçlayan sözde İslam Devleti – Horasan Kolu (ISKP) tarafından da fark edilmiştir.
IŞİD bölgenin dinamiklerini dikkatlice incelemiş ve Afganistan’a nüfuz etmek için özel stratejiler geliştirmiştir. Adalet üzerine kurulu, halkta kök salmış ve halkın değerlerine duyarlı bir İslami sistemin ortaya çıkışı IŞİD ve ideolojik müttefiklerini derinden rahatsız etmiştir. Varlığı kaostan yararlanmaya dayanan bir grup için istikrarlı bir İslami sistemin kurulmasına tanık olmak sadece sinir bozucu değil aynı zamanda tehdit de edicidir.
IŞİD ve destekçileri için, halkın arasından yükselen ve gerçek İslami adaleti uygulamaya kendini adamış bir yönetim sistemi acı ve tahammül edilemez bir gerçekliği temsil eder. Sonuç olarak, grup öngörülebilir bir şekilde hükümete, sisteme ve Afgan ulusuna karşı ideolojik, askeri ve propaganda odaklı saldırılar başlatmıştır.
IŞİD’in uzun vadeli hedeflerinin ve yayılmacı gündeminin dikkatli bir analizi, Afganistan’ın ideolojik savaşı için kritik öneme sahip olduğunu ortaya koyar. IŞİD için Afganistan sadece başka bir savaş alanı değil; stratejik bir sıçrama tahtasıdır; daha geniş coğrafi hedefleri ve ideolojik yayılmayı takip etmek için potansiyel bir üstür.
IŞİD, Afganistan’daki mevcut sistemi istikrarsızlaştırarak, özellikle savaş, yoksulluk ve yozlaşmış ve kukla rejimlerin ihaneti altında büyüyen genç neslin zihnine sızabileceğine inanır. Onlarca yıllık çatışmanın bıraktığı psikolojik yaralar, ekonomik zorluklar ve parçalanmış güvenle birleşince, toplumun bazı kesimleri manipülasyona karşı savunmasız hale gelmiştir.
Grup, Afganistan’ın tarihi olarak meydan okuyan, cesur ve uzun süredir yabancı hakimiyetine direnen nüfusunun, kendi hırsları için silah olarak kullanılabileceğini düşünmüştür. IŞİD, bu direniş ruhunu kendi aşırılıkçı hedeflerine kanalize ederek istismar etmeye çalışmıştır. Ancak elhamdulillâh planları başarısız olmuştur.
İslami ilkelere ve adalete dayalı bir sistemin kurulmasıyla, IŞİD’in yanılsamaları yıkılmıştır. Afganistan halkı boş sloganlar ve yabancıların tasarladığı radikalizm tarafından baştan çıkarılamamıştır. İslam toplumlarını içeriden istikrarsızlaştırmak için tasarlanmış istihbarat destekli bir proje olduğuna inanılan IŞİD’in aksine, Afganistan’ın İslami sistemi halk arasında daima meşruiyete, inanç ve kültürde derin köklü temellere sahip olmuştur.
Kendini güçlü bir küresel oyuncu olarak gösterme arayışında olan IŞİD, sembolik ve stratejik öneme sahip bir bölge üzerinde kontrol sahibi olmak zorunda hissetmiştir. Onun çarpıtılmış bakış açısından İslami bir hareketin zaten tutunduğu bir toprak olan Afganistan ideal bir yer olarak görünmüştür. Bu toprakları gasp etme girişiminde bulunan IŞİD, Afganistan’ı ideolojik savaşı ve küresel erişimi için bir kaleye dönüştürmeye çalışmıştır. Ancak Yüce Allâh, bu topraklardaki insanları korumuş, İslam adaletine dayalı bir hükümetin yükselişiyle Afganistan, IŞİD ve benzeri sapkın grupların oluşturduğu tehlikeden kurtulmuştur. IŞİD, hırslarından mahrum kalsa da, yeni sistemin ilk yıllarında yoğun bir şiddete başvurmuştur. Bununla birlikte grubun yerel köklerinin ve popüler meşruiyetinin olmaması, onu önceki yabancı işgalciler ve düşmanlarla aynı kadere mahkum etmiştir; yenilgi, rezillik ve reddedilme…
Umutlarından mahrum kalan IŞİD, İslami sistemin ilk yıllarında yıkıcı saldırılarını yoğunlaştırmıştır. Ancak grubun bu topraklarda kökü olmadığından ve Afganistan, diğer işgalciler ve düşmanlar gibi Allâh’ın izniyle bu tür sapkın gruplar için de güvenli bir liman olamayacağından, IŞİD de yenilgi, aşağılanma ve rezaletle karşı karşıya kalmış ve Afganistan’ın dirençli ulusunun tarihinde bir başka rezil düşman olarak kayıtlara geçmiştir.
IŞİD’in destekçileri, Afganistan’ı kontrol etmenin diğer bölgelere erişimi kolaylaştırabileceğini ve uzun vadeli ideolojik ve bölgesel planların yürütülmesine yardımcı olabileceğini düşünüyor. Ancak tarih, Allâh’ın izniyle kendisinden önceki birçok düşman gibi IŞİD’in de inanç, direniş ve sarsılmaz bir dirençle şekillenen halkı ele geçirmeyi başaramadığını yazacaktır.
