DAEŞ hakkında yazmadan önce, Irak’ın Baas Partisi’ne kısaca bir göz atalım, çünkü Daeş liderliğinin yaklaşık yüzde 95’i onun saflarından gelmiştir.
Arap Sosyalist Baas Partisi, 1947’de Şam’da şu isimler tarafından kuruldu:
1. Hristiyan Arap düşünür Mişel Eflak.
2. Sünni Arap ve laik Müslüman Selahaddin el-Bitar.
3. Arap milliyetçisi düşünür Zeki el-Arsuzi.
Baas kelimesi diriliş veya yeniden doğuş anlamına gelir. Kurucular bununla, Arapların din, mezhep, inanç veya ideolojileri ne olursa olsun tek bir millet olarak birleşmeleri gerektiğini kastettiler. İnsanları açıkça dini, mezhebi ve inancı bir kenara bırakmaya ve Arap milliyetçiliği altında tek bir büyük Arap ulusu inşa etmek için birleşmeye çağırdılar. Genel olarak insanları Araplar ve Arap olmayanlar olarak ikiye ayırdılar ve Arapların kendilerini Batı egemenliğinden ve etkisinden kurtarabilecek güçlü bir milliyetçi blok oluşturmaları gerektiğini savundular.
Onlara göre, Arap ülkeleri arasındaki sınırlar, ayrı devletlere bölünmeler, ideolojik farklılıklar ve dini ayrımlar Arap dünyasına muazzam zarar vermişti.
Parti, 1963’te Hafız Esad liderliğindeki darbeyle Suriye’de ve de 1968’de Ahmed Hasan el-Bekir ve Saddam Hüseyin liderliğindeki darbeyle Irak’ta iktidarı ele geçirdi. Her iki hükümet de onlarca yıl iktidarda kaldı.
Baas Partisi genel olarak İslam hakkında aşağıdaki laik görüşleri benimsedi:
1. İslam ve siyaset ayrı olmalıdır.
2. İslam, devletin yasası olmamalıdır.
3. Din, her birey için özel bir meseledir.
4. İslami düşünce ve inanç, Arap birliği için bir tehlikedir ve ayrılık nedenidir.
5. İslamcılık büyük bir tehdittir.
6. İslami düşünce ve İslami hareketler, Arap dünyasında ortadan kaldırılmalıdır.
Bu nedenle Baasçılar, Suriye’nin Hama kentinde Müslüman Kardeşler destekçilerine karşı tarihi bir katliam gerçekleştirdiler. Saddam Hüseyin de Irak’ta hemen hemen her İslami hareketi benzer şekilde ezdi. Binlerce alim hapsedildi veya öldürüldü. Baas Partisi, sosyalist düşünceden derinden etkilenmişti ve kolektif mülkiyete, eşitliğe ve dinin tamamen özel bir mesele olarak ele alınmasına inanıyordu.
Baasçılar, dinin sadece özel hayata ait olduğuna, siyaset ve dinin ayrı kalması gerektiğine ve dini düşüncenin kendisinin tehlikeli olduğuna inandıkları için kendilerini doğrudan İslami hareketlerle çatışma halinde buldular. Bu nedenle, Suriye genelinde İslami düşünceyi ve İslami aktivistleri onlarca yıl boyunca bastırmak ve onları tamamen ortadan kaldırmak için çaba harcadılar.
Baasçıların sosyalizmden büyük ölçüde etkilenmiş olmalarına rağmen, hem Batı’ya hem de kapitalizme düşman oldukları da belirtilmelidir.
Batı, DAEŞ projesi için neden Baasçıları seçti?
Bir okuyucu doğal olarak şunu sorabilir: Baasçılar Batı ideolojisine karşıysa, Batı onları neden böyle bir proje için seçsin?
Cevap, bunun Baasçılara özgü bir özellik olmadığıdır. Birçok sosyalist, laik ve komünist, çıkarlarına hizmet ettiğinde inançlarını ve siyasi konumlarını değiştirmeye istekli olduklarını göstermiştir. Çoğu için güç, makam, servet ve statü her zaman gerçek motivasyon olmuştur. Bu şeyler farklı bir siyasi ortamda mevcutsa taraf değiştirmek zor değildir.
Afganistan’ın kendisi birçok örnek sunmaktadır.
Afgan komünisti ve laiki Enverül-Hak Ahadi bir zamanlar Halk fraksiyonunun ve Sovyet destekli komünist kurumun güvenilir bir ismi olarak kabul ediliyordu; bu hareket altında binlerce Afgan, Amerikan ajanı ve kapitalizmin kuklası olmakla suçlanarak idam edildi. Ancak daha sonra Amerikan destekli cumhuriyette bakan oldu.
Hanif Atmar, Sovyet döneminde BBC dinlemek suç sayılırken daha sonra İçişleri Bakanı, Ulusal Güvenlik Konseyi başkanı ve cumhuriyetin en üst düzey yetkililerinden biri olarak görev yaptı.
Server Daniş, Halk döneminde yargıç olarak görev yaptı ve Batı fikirlerini desteklediği iddiasıyla birçok kişiyi mahkum etti; bu suçlamalarla birçok Afgan idam edildi. Daha sonra Batı destekli cumhuriyette Başkan Yardımcısı oldu.
Aynı durum, Sovyet savaşı boyunca Amerika ve Batı’yı kınarken milyondan fazla Afgan’ın ölümüne ve milyonlarcasının sürgüne gitmesine neden olan bir çatışmaya katılan birçok Halk ve Perçem generali için de geçerlidir. Bugün bu isimlerin çoğu Avrupa ve Amerika’da yaşamaktadır. Bir zamanlar yıllarca Batı fikirlerine karşı savaşan birçok eski komünist, şimdi Batı değerlerini ve kapitalizmi aktif olarak teşvik etmektedir.
Batılı planlamacıların tanıdığı zayıflık tam olarak buydu: Birçok sosyalist ve laik, para, makam ve nüfuz karşılığında sadakatlerini değiştirmeye isteklidir. Bu nedenle, DAEŞ projesinin bel kemiğini oluşturmaları için Baas Partisi üyelerini seçtiler.
