İnsani Yardımın Stratejik Kötüye Kullanım ve İstismarı:
IŞİD Haricileri, ideolojik ve askeri hedeflerini şiddet yoluyla takip etmekle kalmayıp, aynı zamanda insani yardımları da politik, finansal ve propaganda amaçları için sistematik olarak kötüye kullanmıştır. Çok sayıda uluslararası rapor, IŞİD’in dağıtımlar sırasında insani yardımları nasıl ele geçirdiğini, orijinal etiketlerini çıkarıp nasıl kendi amblemleriyle yeniden markaladığını ve kendi adı altında nasıl yeniden dağıttığını belgeledi.
İnsani yardım, özellikle çatışma bölgelerinde acıyı hafifletmek ve hayatı korumak için tasarlanmıştır. Ancak IŞİD, bu yardımları bölgesel kontrolünü sağlamlaştırmak, yerel halkı manipüle etmek ve operasyonlarını finanse etmek için bir mekanizma olarak kullanıp bu çabaları baltalamıştır. Bu tür eylemler yalnızca temel insan haklarının açıkça ihlal edilmesini temsil etmekle kalmamış aynı zamanda uluslararası yardım kuruluşlarına olan güveni de aşındırmış ve küresel insani yardım sisteminin güvenilirliğini zayıflatmıştır.
Bu bölüm de IŞİD’in sistematik olarak insani yardım hırsızlığını ve yardımları kötüye kullanımını, bu uygulamaların ardındaki stratejik hedefleri ve uluslararası kaynaklardan gelen destekleyici belgeleri inceleyeceğiz.
IŞİD’in İnsani Yardımları Kötüye Kullandığına Dair Belgelenmiş Kanıtlar:
1. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP) 2015 Belgeleri:
2015 yılında WFP, IŞİD’in gıda yardımı gönderilerini engellediğini, tüm resmi markaları kaldırdığını ve bunların yerine kendi amblemini koyduğunu bildirdi. Çalınan yardımlar daha sonra grubun adı altında yeniden dağıtmış ve bunda kamuoyunun kendisine yönelik desteğini sağlamak ve kendisini meşru bir yönetim otoritesi olarak göstermeyi hedeflemiştir. Benzer vakalar, France 24 Observers ve BBC News tarafından da belgelenmiş ve IŞİD kontrolündeki bölgelerde tekrar eden bir yardım manipülasyonu örüntüsü vurgulanmıştır.
2. Business Insider’ın Yardım Manipülasyonu Raporu:
Business Insider, IŞİD’in yardımların dağıtıldığı koşullar üzerinde sıkı bir kontrol uyguladığını belgelemiştir. Grup, tüm dağıtımların yalnızca kendi personeli tarafından yapılması konusunda ısrar etmiş ve yardım paketleri dış örgütlerin etiketlerini taşıdığı takdirde dağıtımlarını yasaklamıştır. Bu taktikle IŞİD, yardımlarla kamu desteği almayı ve böylece savunmasız nüfuslar arasında bağımlılığı ve sadakati teşvik etmeyi amaçlıyordu.
3. Taşıma Maliyetleri Kılığında Gasp:
IŞİD, kontrol ettiği bölgelere yardım taşıyan kuruluşlara finansal taleplerde bulunmuş ve genellikle “taşıma maliyetleri” veya benzeri idari ücretler olarak etiketlenen bu ödemeler grup için önemli bir gelir kaynağı teşkil etmiştir.
IŞİD’in Yardım Hırsızlığı ve İstismarının Arkasındaki Stratejik Hedefleri:
1. Finansal Kaynak Oluşturma
IŞİD, sistematik olarak çalınan insani yardım malzemelerini satarak önemli miktarda gelir elde etmiştir. Bu gelir yüz binlerce hatta milyonlarca dolara ulaşmıştır. Bu gelir, grubun isyancı faaliyetlerini desteklemek için paralel bir finansman mekanizması görevi görmüştür.
2. Kara Para Aklama Yoluyla Alternatif Finansman:
Doğrudan finansman yollarının kısıtlandığı veya yakından izlendiği dönemlerde, özellikle aktif askeri angajmanlar sırasında, IŞİD insani yardımları dolaylı bir gelir kaynağı olarak kullanmıştır. Kara para aklama tekniklerini kullanarak yardımları resmi denetim kanallarının dışında finansal varlıklara dönüştürmüştür.
3. Yerel Etki ve Kontrolün Genişletilmesi:
IŞİD, gasp ettiği yardımların bir kısmını kendi amblemiyle yeniden markalayarak, kontrolü altındaki bölgelerdeki yerel halka dağıtmıştır. Bu dağıtım, grubu temel hizmetler sağlayan hayırsever bir otorite olarak sunmak ve böylece taban desteğini artırmak için yapılmış hesaplı bir çaba olmuştur.
4. Propaganda ve Medya Sömürüsü:
IŞİD savaşçılarının yeniden markalanmış yardımları dağıttıkları görüntüler, grubun medya kanallarında dolaştırılmıştır. Bu görseller kamu imajlarını geliştirmek, örgüte alım anlatılarını desteklemek ve yönetim ve meşruiyet iddialarını güçlendirmek için stratejik olarak kullanılmıştır.
