Denir ki bir rejimin çöküş günleri yaklaştığında kuduz bir köpek gibi davranmaya başlar. Artık kendini nasıl kurtaracağını düşünmez; yalnızca düşerken kaç kişiyi ısırabileceğinin deliliğiyle tükenir. Bugün Pakistan’ın durumuna bakıldığında bu benzetme felsefi bir söz oyunundan çok, yaşayan ve görünür bir gerçek gibi hissettiriyor.
Sağlıklı ve güçlü bir sistem eleştiriyi dinler, sorulara tahammül eder ve anlaşmazlığı kendi ıslahı ve düzeltilmesi için bir araç olarak görür. Ancak bir rejim ahlaki itibarını, ekonomik konumunu ve siyasi güveni kaybettiğinde mantığı ve muhakemeyi terk eder ve bunun yerine güce, zora ve tiranlığa yönelir. Böyle bir rejim için artık iyi niyetli öğüt ile temelsiz eleştiri arasında hiçbir fark yoktur. Herkesi suçlar, herkesi itham eder ve kendi başarısızlıklarının yükünü başkalarına yıkar. Yakından bakarsanız bugün Pakistan’da tam olarak bu yaşanıyor.
Şu ekonomiye bakın! Yoksullar sıkıntılarının değirmen taşı altında ezilmekte. Maaşlar artmak yerine sürekli azalmakta ve o halde bile zamanında ödenmemektedir. Bu arada elektrik, doğalgaz, un ve diğer temel hayat ihtiyaçlarının fiyatı çatıyı delip geçmiş durumda. Gençler, eğitim sertifikaları ellerinde, ülkeyi terk etmek için uzun kuyruklarda bekliyor.
Bu kadar ağır ve tedirgin edici bir krizde bir hükümetin temel sorumluluğu, bu sorunları çözmek için makul ve etkili yollar aramaktır. Ancak iktidar rejimi çözüm bulmak yerine halka kibirlilik ve küçümsemeyle şöyle diyor: “Her şey yolunda! Size yolunda görünmüyorsa sorun sizdedir. Siz ülkenin düşmanısınız, ülkenin ilerlemesine tahammül edemiyorsunuz, siz Hindistan’ın istihbarat servisinin (RAW) ajanlarısınız, siz Afganlarsınız!” Ve bunun gibi, her türlü başka suçlama ve hakaretle devam ediyor.
Siyaset de aynı felaketle karşı karşıya. İhtilaf, düşmanlığa dönüşmüş durumda. Bir gazeteci soru sorarsa susturuluyor. Biri sosyal medyada hakikat için sesini yükseltse hesabı kapatılıyor. Bir avukat anayasayı gündeme getirse kendini mahkeme koridorlarında sürünürken buluyor. Daha kötüsü, o mahkemeler bile tamamen iktidar çevrelerinin etkisi ve kontrolü altında.
Şunu aklınızda tutun: Bu bir güç işareti değil, korkunun ve zayıflığın açık kanıtıdır. Gerçekten güçlü bir devlet birinin sesini susturmak için mikrofonunu kapatmaz; her bağımsız sesin ve her eleştirel sözün sesinden korkuyla titreyen zayıf olandır.
Tam da kuduz bir köpeğin zihinsel hali: Çeneler açık, herkesi ısırmaya hazır, oysa ısırmak bir kez olsun hiçbir sorunu çözmemiştir. Akıl ve muhakeme tükendiğinde, dişler savaşmak ve yüzleşmek için geriye kalan tek silah olur.
Böyle bir rejim herkesi ısırmaya çalışır; öğretmeni de öğrenciyi de, işçiyi de gazeteciyi de; hatta düne kadar kendisini savunmak için canla başla çalışan insanlara doğru bile dişlerini uzatır. Hayber Pahtunhva (HP) ve Belucistan’daki durum kimseden gizli değil; orada şu anda yaşananlar tam da bu örüntünün açık bir örneği.
Uyarılsınlar!
Tarih tanıktır ki hiçbir hükümet kendi halkını ısırıp ezerek ömrünü uzatmamıştır. Devletler zulüm, güç ve korkuyla değil; adalet, hoşgörü, halk güveni ve kendi hatalarını kabul edip ıslah etme cesaretine sahip ahlaki cesaretle ayakta kalır. Bu yönetici düzen hatalarını kabul etme ve ıslah etme cesaretini bulana kadar, halkı ezme ve ısırma döngüsü aynı şekilde devam edecektir.
Ancak bir gerçek unutulmamalıdır: Her yeni yara, her susturulmuş feryat ve her zulüm fiili, bu aynı rejimin gerileme ve çöküş gününü o kadar daha yakına getirmektedir.
