Şeyh Bedreddin’in İnatçı Sapkınlığı
Şeyh Bedreddin, amansız saldırılarla harap olmuş bir bölgede hâkimiyet kurabileceğine inanarak sapkınlığında kararlılığını sürdürdü. Bulunduğu bölgede kanunsuzluk ve güvensizlik hüküm sürüyordu ve o da bunu sapkın ideolojisini yaymak için bir fırsat olarak gördü. “İlahi ilhamla kabul edildiğine inandığım inancımı dünyaya yaymak için çabalıyorum. Dünyayı gizlilik gücüyle iki müridim arasında böleceğim. Fıkıh mezheplerini ve taklid takipçilerinin öğretilerini ortadan kaldıracağım ve Şeriat’ın yasakladığı şeylerin bir kısmını mubah ilan edeceğim” diyordu.
Bu sapkın mürted, Eflak (bugünkü Romanya) hükümdarı tarafından destekleniyordu. Bilge ve dikkatli bir lider olan Sultan Mehmed Çelebi, Bedreddin’in materyalist ve yıkıcı doğasının farkındaydı. İslam ve devlet için oluşturduğu tehdidin farkında olan Sultan, onu etkisiz hale getirmeye çalıştı. Sonunda Bedreddin’in etkisi bastırıldı ve Bedreddin, günümüzde Bulgaristan sınırları içinde bulunan Deliorman bölgesine kaçtı.
Tarihçi Muhammed Şeref, Deliorman ve çevresindeki bölgelerin uzun süredir ezoterik tarikatların kalesi olarak hizmet verdiğini ve Hicri 7. yüzyılın ortalarında Baba İshak’ın Osmanlı İmparatorluğu’na karşı isyanına da ev sahipliği yaptığını belirtir. Bedreddin’in bu stratejik yer değiştirmesi, yüz binlerce takipçisinin hızla seferber olması ve bölge üzerindeki hızlı kontrolü, bu hareketin kasıtlı ve hesaplı olduğunu göstermektedir.
Deliorman’da Bedreddin’e yönelik Avrupa desteği istikrarlı bir şekilde devam etti ve isyanın geniş bir cepheye yayılmasını sağladı. Müritlerinin ve diğer İslam düşmanlarının sayısı yedi-sekiz bine yükselerek Osmanlı Devleti’ne yönelik tehdidi artırdı.
Zekası ve dikkatli iradesiyle bilinen Sultan I. Mehmed, Bedreddin ve sapkın hareketine karşı sefere liderlik edecek bir ast atamadı. Bunun yerine komutayı bizzat kendisi üstlendi, büyük bir ordu topladı ve ayaklanmayı bastırmak için harekete geçti. Kuvvetlerini, günümüzde Yunanistan sınırları içinde bulunan Serez’de topladı ve isyancıların üzerine doğru ilerledi.
İki kuvvet arasında şiddetli bir çatışma çıktı. İsyancılar sonunda yenildi ve liderleri Bedreddin, Sultan’ın gazabından kaçmak için saklandı. Ancak Sultan’ın askerleri, isyancıların saflarına sızdı ve Bedreddin’i yakalamayı başardı.
Bedreddin, Sultan Mehmed’in huzuruna getirildiğinde, Sultan ona “Neden tenin önce solgunlaştı, sonra da kızardı?” diye sordu. Bedreddin, “Efendim ne zaman emrederse kırmızılık, yani hâkimiyet galip gelir” diye cevap verdi. Ardından imparatorluk âlimleriyle yüzleştirildi ve alimler onunla açık ve kapsamlı bir tartışma yürüttü. Sonunda İslam kanunlarına göre suçlu bulundu ve idama mahkûm edildi.
Bedreddin’in savunduğu sahte doktrinler ve ezoterik fikirler, daha sonra Yahudi-Mason ideolojisi olarak ortaya çıkacak olan ideolojiyle çarpıcı bir benzerlik taşıyordu. Bu düşünce, Hicri 15. yüzyılda büyük bir coşkuyla desteklenecekti. Bu sapkınlık, sözde “bir millet” inşa etme bahanesiyle Müslümanlar ile sapkın mezheplerin mensupları arasındaki tüm ayrımları ortadan kaldırmayı amaçlıyordu.
Bu sözde Dinler Birliği’nin savunucuları, bunu uyum ve ittifaka giden asil bir yol olarak sundular. Ancak bu fikirler, İslam inancıyla temelden zıttı. İslam, Müslümanlar ile gayrimüslimler arasında gerçek bir dostluk ve kardeşliğin var olamayacağını açıkça belirtir. Öyleyse Allâh ve Rasûlü’ne (sav) karşı savaşanlar ile tevhid bayrağını taşıyan müminler arasında kardeşlik bağı nasıl kurulabilir?
Sultan I. Mehmed, edebiyata ve sanata da derin bir ilgi duyuyordu. Ayrıca Mekke Emiri’ne yıllık surra (maddi hediye) gönderme geleneğini başlatan ilk Osmanlı hükümdarı olarak anılır. Bu paralar, hem siyasi öngörüsünü hem de İki Harem-i Şerif’in refahına olan bağlılığını yansıtan bir şekilde, Mekke ve Medine’deki yoksul ve muhtaçlara dağıtılmak üzere ayrılmaktaydı.
