25 Ekim’de Pakistan’ın beceriksiz savunma bakanı Hace Muhammed Asıf, Sialkot’tan yayınlanan bir televizyon programında çarpıcı bir tehditte bulundu: Doha ateşkesini pekiştirmek amaçlı düzenlenen İstanbul barış görüşmeleri başarısız olursa Pakistan, Afganistan’a açık savaş başlatacak. Bu açıklama, İslamabad’ın böyle bir çatışmayı sürdürecek siyasi, ekonomik veya askeri kapasiteye sahip olup olmadığı konusunda hemen şüpheler uyandırdı.
Açık bir savaş küçük bir çatışma değildir. Resmi, aleni ve mutlaktır; sınırların, coğrafyanın ve sınırlamaların öneminin kalmadığı topyekun bir seferberliktir. Hava kuvvetlerinden siber birimlere kadar ordunun her kolu, düşman güçlerini imha etmek, toprak ele geçirmek veya bir hükümeti devirme amacıyla seferber edilir.
Bu, çok önemli bir soruyu gündeme getiriyor: Asıf’ın iddiası gerçeği ne ölçüde yansıtıyor? Pakistan’ın mevcut rejimi, gerçekten Afganistan’a karşı savaş yürütme kapasitesine sahip mi? İşte bu yorumun cevap aradığı soru, budur.
Pakistan devleti, istikrarlı bir milleti bile çökertmeye yetecek krizlerde boğuluyor. Silahlı ayaklanmalar, ezici borç ve kamu güveninin aşınması, devlet varlığını ciddi bir tehdit altına alıyor. Hepsi birlikte, çöküş eşiğinde sallanan bir rejimi ortaya çıkarıyor.
Hayber Pahtunhva ve Belucistan’da, Tahrik-i Taliban Pakistan (TTP) ve çeşitli Beluç ayrılıkçı gruplar gibi silahlı gruplar, ülkenin güvenlik güçlerini sonu gelmeyen bir yıpratma savaşında kilitledi. Onların sık gerilla saldırıları ve kasabaları geçici olarak ele geçirmeleri, Pakistan’ın kırılgan güvenlik yapısını ve liderliğinin bariz yetersizliğini ortaya çıkardı. Bu iç çatışmalar, ordunun gücünü ve moralini tüketmiş, onu bir dış savaş için hazırlıksız bırakmıştır.
Aynı derecede endişe verici olan, Pakistan’ın ekonomik durumudur. Borcu 280 milyar doları aşmış, milli gelirin büyük kısmını geri ödemelerde tüketir hale gelmiştir. Enflasyon dayanılmaz seviyelere fırlamış, işsizlik artmaya devam ediyor ve yabancı yatırım neredeyse buharlaşmış durumda.
Kamuoyundaki hoşnutsuzluk tehlikeli bir şekilde kaynıyor, hükümetin ise istikrarın bir görüntüsünü bile eski haline getirecek ne imkanı ne de meşruiyeti var.
Siyasi olarak Başbakan Şahbaz Şerif’in koalisyonu istikrarsız bir zeminde duruyor. 2024 seçimleri yaygın usulsüzlük iddialarıyla gölgelendi ve İmran Han’ın partisi hala sonuçları reddediyor. Askeri müdahale, muhalefetin bastırılması ve kötüleşen yoksulluk, halkı korumaktan ziyade geniş çapta kendi çıkarını gözeten bir hükümet imajı oluşturdu.
Sonuç, istikrarsızlıkla mücadele eden, yönünü şaşırmış bir liderlik ve seçkinler arasında artan bir çaresizlik duygusunun olduğu bir devlettir.
Ve buna rağmen Pakistan’ın savunma bakanı, bu kaosun ortasında Afganistan’a savaş tehdidi yapmaya devam ediyor. Oysaki realite, bu hırsları çoktan sınadı bile. Pakistan birlikleri, daha önce Afgan topraklarına saldırdığında sert ve disiplinli bir direnişle karşılaştılar. Afgan güçlerinin kesin karşı saldırısı, ağır kayıplar verdirdi ve İslamabad’ı Arap arabuluculara yalvarmak ve Kabil’e ateşkes için başvurmak zorunda bıraktı.
Öyleyse, birkaç Afgan mücahidine karşı dahi bir kara savaşı yürütme kapasitesinden yoksun, bu kadar yıpranmış, içten içe çökmekte olan bir rejimin savunma bakanı, nasıl olur da televizyona çıkıp bu anlamsız açıklamaları yapar ve açık, topyekun bir savaşla tehdit edebilir?
Barış görüşmelerinin çökmesi durumunda Pakistan’ın siyasi bir pervasızlık nöbeti içinde böyle bir çılgınlığa teşebbüs etmesi mümkündür. Fakat sonucu tahmin edilebilir olacaktır. Hem Pakistan hem de dünya, hangi tarafın galip çıkacağını bilir: İslam nizamı ve Afganistan’ın dirençli, boyun eğmeyen halkı.
Bu bir spekülasyon veya palavra değildir. Bu, Pakistan’dan çok daha güçlü olan devletlere defalarca kanıtlanmış bir hakikattir. İngiltere, eski Sovyetler Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri, her biri her açıdan Pakistan’dan daha güçlü olarak Afganistan’ı ezici güçle işgal etti ve utanç içinde kaçtı.
Pakistan aynı hatayı yapmaya teşebbüs ederse aynı dersi alacaktır: Afganistan’a meydan okunabilir fakat asla fethedilemez.
