Afganistan İslam Emirliği ile IŞİD arasında vizyon ve stratejileri açısından önemli temel, İslami ve politik farklılıklar bulunmaktadır.
Kuruluşundan bu yana istikrarlı ve güvenilir bir hareket olan İslam Emirliği çeşitli İslami, kültürel, temel ve politik açılardan IŞİD’den oldukça farklıdır. Konunun daha iyi anlaşılması için aşağıda IŞİD ve İslam Emirliği’nin temel konulardaki bazı farklılıklarını inceliyoruz:
1. İslam Emirliği
– Coğrafi Odak:
İslam Emirliği, ülke içinde Şeriat’ın uygulanmasını vurgulayarak tamamen Afganistan’ın coğrafi sınırlarına odaklanmaktadır. Danışma konseyi (şura) aracılığıyla seçilen “Emiru’l Mu’minin” liderliğindeki organize bir liderlik yapısı altında faaliyet göstermektedir. Kararlar karşılıklı istişare yoluyla alınmaktadır.
– Yönetim Hedefleri:
İslam Emirliği, istikrarlı bir hükümet kurmaya, işlevsel devlet kurumları sağlamaya ve hizmetleri etkin bir şekilde sunmaya kararlıdır. Şeriat’ın vasat bir yolla uygulanmasını, yerel kültürel ve geleneksel normlara saygı gösterilmesini önceliklendirir.
– Tekfirde Vasat Bir Tutum Benimseme:
İslam Emirliği, bireyleri mürted olarak etiketleme konusunda dikkatlidir. Kişiyi yalnızca (bilinçli bir şekilde) açıkça bir küfür eylemi gerçekleştirdiği takdirde mürted sayar.
– İslam Emirliği liderleri ve üyeleri, Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat içindeki Hanefi düşünce ekolünü takip eder. Hanefi âlimlerinin görüşlerine saygı gösterirken diğer Sünni düşünce ekollerine de tam saygı gösterir. Ayrıca topraklarındaki Şii Müslümanlar da dahil olmak üzere dini azınlıkları korumak ve güvenliklerini sağlamak için çaba gösterirler.
– Halkla İlişkiler:
İslam Emirliği, genel halktan önemli destek ve işbirliği görmektedir. Vatandaşların şikayetlerini aktif olarak ele alır, sorunlarını derhal çözer ve genellikle yönetim, idare ve kalkınma konularında halkla istişare eder.
– İslam Dünyasıyla İlişkiler:
İslam Emirliği, Müslüman ülkelerle bağlar kurmaya çalışır ve kendisini İslam birliğinin destekçisi olarak görür. Diğer İslami hareketlerin veya devletlerin iç işlerine karışmaktan kaçınır. Duruşları, aşırılıklar olmaksızın Şeriat’ın uygulanmasına, Hanefi alimlerinin rehberliğine dayanarak Kuran ayetlerine ve Peygamberimiz (sav)’in sünnetine uymaya sıkı sıkıya bağlıdır.
2. IŞİD (DEAŞ)
– Küresel İddialar:
IŞİD, yanlış bir şekilde küresel bir halifelik kurduğunu iddia eder ve bu anlatıyı insanları siyasi hedeflerine ulaşmaya kandırmak için kullanır. Tüm geleneksel yapıları reddeder ve katı ideolojisini dayatmakta ısrar eder.
– Kontrol Yöntemleri:
IŞİD, topraklarındaki her türlü muhalefeti aşırı önlemlerle bastırır, kusurlu ideolojisine dayanarak tüm İslam dünyasını istikrarsızlaştırır ve aynı fikirde olmayan herkesi mürted olarak damgalar.
– Taktikler ve Yaklaşım:
IŞİD, korku aşılamak ve hedeflerine ulaşmak için kitlesel katliamlar, bombalamalar ve işlediği vahşetlerin korkunç videolarını yayınlamak gibi korku yayma taktikleri kullanır. Liderin mutlak güce sahip olduğu ve istişare için asgari veya hiç rolü olmayan faşist bir diktatörlük liderliği altında faaliyet gösterir.
– Yönetim ve Strateji:
IŞİD, sürdürülebilir yönetimler kurmada başarısızlığa yol açan yönetim yapıları kurmaktan ziyade çatışmaları ve korkuyu yaymayı önceliklendirir. Onlara göre Şeriat uygulaması zulümle işaretlenmiştir ve İslam’la değil, kendi görüşleriyle uyuşmayan tüm bölgesel kültürleri veya gelenekleri reddederek her şeyi kendi aşırı yorumuyla sınırlandırır.
– Tekfirde Aşırılık:
IŞİD, Müslümanları mürted ilan etmede son derece aşırı bir uçtadır ve genellikle Taliban gibi İslami sistem ve grupları destekleyenleri hedef alır, onları yanlış yolda veya İslam’ın dışında görür. Hanefi, Şafii veya diğer Sünni okulların fıkıh metodolojilerini reddeder ve yalnızca kendi radikal yorumlarına göre hareket eder.
– Aşırı Yorumlar:
IŞİD, Kuran ayetlerinin ve Peygamberlik geleneklerinin kendince tek mutlak yorumunu dayatıp sahih alternatif görüşleri dahi reddeder ve her şeyden önce kendi ideolojisine öncelik verir.
– İnsanlara Sert Muamele:
IŞİD, korku ve vahşet yoluyla itaati dayatır. İdeolojisine uymayı reddedenleri kâfir veya hain olarak etiketler ve genelde idam eder.
– Kaynakların Sömürülmesi:
IŞİD, yerel kaynakları sömürmesi ve insanlara ağır vergiler koymasıyla meşhurdur. Buna uymayanlar ise ağır cezalarla karşı karşıya kalır.
Sonuç:
İslam Emirliği ve IŞİD, temelde farklı ideolojileri ve stratejileri temsil etmektedir. İslam Emirliği istikrarı, vasat yolu ve geleneksel İslam hukukuna bağlılığı vurgularken IŞİD kaosu, aşırılığı ve amansız vahşeti teşvik etmektedir.
