Hamd alemlerin Rabbi olan Allâh’a, salat ve selâm O’nun Rasulü’ne olsun.
Finansal kaynaklar, operasyonları finanse etmek, hizmet sunmak ve stratejik hedeflere ulaşmak için gereken tüm mekanizmaları kapsayan sürdürülebilir bir kurumsal başarının temelini oluşturur. İnsan sermayesi, fiziksel varlıklar ve teknolojik altyapı içsel değerlere sahip olsa da, bunların etkili kullanımı istikrarlı ve ölçeklenebilir finansal desteğe bağlıdır.
Bu bağlamda IŞİD’in mali gücü, grubun Suriye ve Irak’taki geniş topraklar üzerinde hakimiyet kurmasını sağlamada önemli bir rol oynamıştır. Ayrıca grubun ittifaklar kurmasına, çok sayıda militan toplamasına, kısa bir süre içinde birden fazla başarılı askeri operasyon yürütmesine ve ideolojik ve operasyonel yayılımını önemli ölçüde genişletmesine olanak tanımıştır.
IŞİD, en başından itibaren mali özerkliğe ve tedariğe öncelik vermiştir. Grup, çoğunlukla Körfez ülkelerinde, özellikle Suudi Arabistan, Kuveyt ve Katar’da bulunan çeşitli hükümet dışı kuruluşlardan ve özel kişilerden düzenli olarak fon sağlamıştır. Aynı zamanda petrol kaçakçılığı, fidye için adam kaçırma, gasp ve rüşvet dahil olmak üzere bir dizi yasadışı faaliyette bulunmuş ve bu faaliyetler grubun birincil gelir akışlarına dönüşmüştür.
Rusya Stratejik Araştırmalar Enstitüsü, Kasım 2006’da yapılan ABD hükümet değerlendirmesine atıfta bulunarak, Irak İslam Devleti bu yollarla yılda 200 milyon dolarından fazla gelir elde etmiştir.
Bunu doğrulayan CBS News’dan kıdemli bir analist, grubun hem yerel hem de uluslararası unsurları içeren çok yönlü bir finansal strateji kullandığını ve gelir kaynaklarını çeşitlendirmesini sağladığını belirtmiştir. Bu stratejiler, finansal bağımsızlığı sağlamak ve dış yardıma bağımlılığı en aza indirmek için dikkatlice tasarlanmıştır.
ABD Savunma Bakanlığı ayrıca, Ebu Bekir el-Bağdadi’nin gruba liderlik ettiği 2005-2010 döneminde IŞİD’in operasyonel bütçesinin yalnızca yaklaşık %5’inin yabancı bağışlardan elde edildiğini bildirmiştir. Bununla birlikte grubun Körfez’de bulunan bağışçılardan koşulsuz hibelerle yılda ortalama 50 milyon dolar aldığı tahmin edilmektedir.
Her grup, istikrarlı ve sürekli bir mali temel hedefleyerek operasyonlarını sürdürmek için belirli bir strateji geliştirir. Bu, onların örgütsel yapılarını büyütmelerini, yeni üyeler kazanmalarını, onlara maaş sağlamalarını ve destek sunmalarını sağlar. IŞİD, faaliyetlerinde mali açıdan kendi kendine yeterlilik elde etmek ve özerkliğini korumak için sürekli çaba göstermiştir.
IŞİD’in yapısı çok sayıda yabancı iştiraki içermiştir. Her üyenin, uyruğuna ve becerisine bağlı olarak 350 ila 500 dolar arasında değişen aylık bir maaş aldığı belirtilmiştir. Buna ek olarak ölen savaşçıların dul eşleri ise 50 dolar maaş alırken, savaşçıların çocuklarının her birine de aylık 25 dolar tahsis edilmiştir.
Örneğin grup yaklaşık 30.000 silahlı militandan oluşan bir gücü elinde tutuyorsa, yalnızca maaşlar için aylık harcama, tamamen grubun genel bütçesinden karşılanacak şekilde yaklaşık 10 milyon dolar olmaktadır.
Mali kaynaklar, herhangi bir çabanın varlığı için hayati öneme sahiptir, nitekim bunların büyümesi veya azalması kaçınılmaz olarak operasyonel yetenekleri etkiler. Bu önemi akılda tutarak bu fraksiyonun mali desteğini kesme niyetiyle, aşağıdaki hedeflere ulaşmayı amaçlamaktayız:
– IŞİD’in kuruluşundan günümüze kadar mali kökenleri hakkında kapsamlı bir anlayış sunmak.
– IŞİD’in mali işlemlerinde kullanılan kanalları belirlemek.
– IŞİD’in harcama modellerini ve mali kaynaklarının nasıl tahsis edildiğini analiz etmek.
– Grubun birincil mali destekçilerini ortaya çıkarmak.
– IŞİD’in mali kaynaklarını kesmeyi amaçlayan etkili, stratejik karşı önlemler önermek.
– Kamuoyunun farkındalığını artırmak, böylece hem sivil toplumu hem de hükümet kurumlarını bu aşırılıkçı grubun faaliyetlerini tanıma ve engelleme konusunda güçlendirmek.