İki kale yaklaşık yirmi metre aralıkla duruyordu. İç surlar yaklaşık on metre yükseliyordu ve üzerinde neredeyse yirmi metre yüksekliğe ulaşan heybetli kuleler bulunuyordu. Dış surlar ise yaklaşık sekiz metre boyundaydı ve benzer şekilde, her biri askerler tarafından görevlendirilmiş çeşitli kuleleri barındırıyordu.
Bu muazzam yapılar ve çevreleyen suların doğal bariyeri ile şehir, dünyanın en zaptedilemez kaleleri arasında yer alıyordu. Allah Azze ve Celle, ona dört yönden doğal surlar ve yükseklikler bahşetmişti, öyle ki onları aşmak neredeyse imkansızdı. Bu nedenle şehir, peş peşe gelen taarruzları geri püskürtmüştü ve Müslümanların daha önce on bir kez onu ele geçirmeye teşebbüs ettiğini hatırlamakta fayda var.
Ancak Fatih Sultan Mehmed, nihai ve kesin sefer olmasını planladığı kuşatma için titiz hazırlıklarını tamamlamıştı. Şehrin tahkimatını en ince ayrıntısına kadar biliyor, kuşatma için detaylı planlar hazırlamıştı ve bizzat surlarının ve savunma hatlarının gücünü yerinde teftiş etmişti.
Operasyonu desteklemek için Sultan, Edirne ve Konstantiniyye arasındaki güzergahı iyileştirmek için pratik adımlar attı ki böylece devasa toplar daha kolay nakledilebilecekti. Topçuların bu yolculuğu tamamlaması iki ay sürdü. Şehre yaklaşıldığında toplar ve mürettebat, özenle seçilmiş noktalara yerleştirildi.
Sultan Mehmed’in bizzat komuta ettiği Osmanlı ordusu, Konstantiniyye’nin eteklerine, H. 26 Rebiülevvel 857, M. 6 Nisan 1453 tarihinde ulaştı ve kuşatmayı başlatmak için orada toplandı.
Ordu, elli bin iki yüz kişiden oluşuyordu. Sultan, onlara, Konstantiniyye’nin fethi ile ilgili nebevi müjdeleri ve de orduya ve komutanına vaat edilen şerefini hatırlatan, coşkulu ve kendinden emin bir konuşma yaptı.
Bu zaferin İslam dünyasına büyük itibar ve şan getireceğini ilan etti. Sözleri ölçülü bir güç ve netlikle söylendi ve askerler, ordugahı çınlatan yüksek tekbir sedalarıyla karşılık verdi. Tüm ordu, şehrin alınması için Allah’tan yardım dileyerek dua etti.
Çok sayıda alim de sefere katılarak askerlerle omuz omuza Allah yolunda cihada adanmışlık içinde durdu. Onların varlığı askerlerin kararlılığını daha da güçlendirdi ve her bir nefer, görevini yerine getirmeye kararlı bir şekilde savaşı dört gözle bekliyordu.
İkinci gün Sultan, ordusunu şehrin dış çevresine ayrı birimler halinde konuşlandırdı. Kuvvetleri üç büyük bölüme ayırarak kuşatmayı birden fazla yönden sıkılaştırdı, arkalarına ise ihtiyaç duyulduğunda destek sağlamak için bir ihtiyat birliği yerleştirdi. Ağır toplar, surların karşısına konumlandırıldı; bunların en önemlisi, doğrudan Topkapı Kapısı’na karşı yerleştirilmiş, devasa ve ağır bir parça olan büyük Sultani topuydu.
Savaşın gidişatını izlemek için şehre yakın yüksek arazilere gözcüler yerleştirildi. Denizde ise Sultan, Osmanlı gemilerini şehrin etrafına dağıttı ancak Haliç’in girişine gerilmiş olan devasa zincir nedeniyle Haliç’e giremediler. İlerlemeye çalışan her gemi imha edildi. Buna rağmen Osmanlı donanması, Marmara Denizi’nde, Prens Adaları’nı ele geçirerek kayda değer bir başarı elde etti.
