Sosyal medyada Heyet Tahrir Şam ile IŞİD’in karşılaştırıldığı ve her iki grubun da İslam’a zararlı olduğu iddialarıyla karşılaştım. Tarafsız bir yazar olarak, bu iki grup arasındaki ayrımları incelemeyi seçtim.
IŞİD ve HTŞ isimleri, İslamcı militan gruplarla ilgili olarak küresel medya ve araştırmalarda yaygın olarak tartışılsa da, aralarında birini diğerinden ayıran önemli ideolojik, politik ve operasyonel farklılıklar bulunmaktadır.
1.İdeoloji ve Yaklaşım:
IŞİD, İslam halifeliği kurma adı altında dünya çapında insanları yanıltan aşırı tekfirci ideolojisiyle kötü bir üne sahiptir. Buna karşılık HTŞ somut sonuçlar üreten pratik çabalarla Suriye rejimine karşı aktif bir cihad yürütmüştür.
IŞİD saldırgan bir tekfir politikası benimser ve kendilerine biat etmeyi reddeden kişileri kâfir olarak etiketler. Öte yandan HTŞ, tekfir konusunda çok daha ılımlı bir duruş sergiler ve tekfiri açık bir şekilde küfür eylemleri gerçekleştirenlerle sınırlar.
IŞİD, tekfiri sözlü beyanlarla sınırlamaz ve eziyetle öldürme, hapis ve işkence gibi ağır cezalar uygular. IŞİD’de ayrıca uygun niteliklere sahip olmayan kişiler fetva verme ve keyfi bildiriler yayma yetkisini üstlenir. HTŞ’de ise aksine tekfir yetkisi yalnızca nitelikli âlimlere ve yargı organlarına devredilmiş ve sıradan üyelerin bu tür kararlar alamaması sağlanmıştır.
2.Alimlerle İlişki:
IŞİD, aşırılıkçı uygulamalarına karşı çıkan İslam âlimlerini hedef alır, onları kâfir olarak damgalar ve onlara karşı şiddete başvurur ve kendisini Şeriat’ın meşru temsilcisi ilan eder. Buna karşılık HTŞ meşruiyetini artırmak için İslam alimleriyle bağlantılarını sürdürmeye ve onların desteğini almaya çalışır.
3.Yönetim ve Strateji:
IŞİD, anında halifelik kavramını savunur ve 2014 yılında temel koşulları veya aşamaları dikkate almadan küresel İslam halifeliğini ilan etmiş ve bu da çok sayıda komplikasyona yol açmıştır. Öte yandan HTŞ, ön koşulların oluşturulmasını ve İslami bir çerçeveye doğru sistematik bir ilerlemeyi vurgulayarak kademeli bir halifelik kavramına bağlı kalmıştır.
Sonuç olarak IŞİD ve HTŞ ideoloji, hedefler ve stratejiler açısından önemli ölçüde farklılık gösterir. HTŞ yerel destek kazanmayı, İslami bir sistem kurmayı ve vasat bir İslami direnişi amaçlamaktadır. Buna karşılık IŞİD’in aşırılıkçı politikaları ise bölünmeye, iç çatışmaya ve küresel izolasyona neden olmuştur.
