Pakistan’ın kuruluşundan dokuz ay sonra, 1948’de, dünya haritasında bir başka benzer ülke daha ortaya çıktı.
Bu ülke, dünyanın tek Yahudi devleti İsrail idi. Her iki ülke de din temelinde oluşturuldu ve İngiltere, her ikisinin de doğuşunu sağlamak için büyük fedakarlıklar yaptı. Bu iki ülkenin ortaya çıkışı sırasında milyonlarca insanın kanı aktı.
1947’de İngiltere, Hindistan üzerindeki kontrolüne son verdi; ancak neden iki ayrı devlet, (yani) Hindistan ve Pakistan’ı kurdu? Hindular ve Müslümanlar arasındaki çatışmalar nedeniyle geniş çapta kitlesel göç yaşandı. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’ne göre bu bölünme sonucunda milyonlarca insan yerinden edildi.
Hindular ve Sihler Hindistan’a, Müslümanlar ise Pakistan’a göç etti. Bu bölünme çatışmalarında yaklaşık bir milyon kişinin katledildiği tahmin ediliyor. Milletler Cemiyeti, Ürdün ve Filistin’i kontrol etme sorumluluğunu İngiltere’ye verdi.
Ardından 1948’de Filistin ve Ürdün’ün coğrafi bölünmesi gerçekleşti ve İsrail, varlığa getirildi. İsrail’in oluşturulması nedeniyle Filistin iki parçaya bölündü.
İsrail’deki Yahudilerin büyük bir kısmı, Avrupa’nın yerinden edilmiş Yahudileriydi ve daha sonra oraya 800.000 Yahudi daha nakledilirken çeşitli Arap ülkelerinin vatandaşları zorla evlerinden sürüldü.
Pakistanlı General Ziyaül Hak şöyle der: ‘Pakistan da tıpkı İsrail gibi ideolojik bir devlettir; eğer Yahudilik İsrail’den çıkarılırsa bu devlet kartondan bir ev gibi hızla çöker. Benzer şekilde eğer İslam Pakistan’dan çıkarılıp laikleştirilirse o da çok çabucak yok olur.’
Bu ideolojiye dayanarak Ziyaül Hak, Pakistan’ı korumak için bazı temel, sembolik ve süreli İslami önlemler aldı. Bunun nedeni, her iki ülkenin de ortak bir dini felsefeyi paylaşması ve dinin, her iki ülke halkının bireysel ve sosyal hayatlarında derin köklere sahip olmasıdır. İsrail laik bir ülke olmasına rağmen iş Yahudiliğe geldiğinde tüm ülke tek bir yumruk haline gelir. Ziyaül Hak da bu yolla İslam ve Müslümanların dini ve ideolojik duygularını kullanarak Pakistan’ı çöküşten kurtardı.
Bir diğer benzerlik ise bu iki ülkenin de nükleer güç olmalarıdır; ancak ilginçtir ki birbirlerini yok etme niyeti taşımamışlardır. Azriel Bernet adlı bir medya kuruluşu bir makalesinde şöyle ifade ediyor: ‘Pakistan, İsrail’i yok etme niyeti olmayan ve İsrail içinde terörizmi desteklemeyen ilk Müslüman nükleer güçtür.
Pakistan ve Hindistan arasında herhangi bir çatışma çıktığında Pakistan’ın İsrail’den yardım talep ettiğine dair raporlar da vardır; öyle ki İsrail, Washington’daki nüfuzunu kullanarak Hindistan’a baskı yapsın ve iki ülke arasındaki rekabeti kontrol etsin. Buna karşılık Pakistan da İsrail’e Arap-İsrail çatışmasına asla müdahale etmeyeceği ve hatta İsrail’i destekleyeceği konusunda güvence vermiştir.
1970’lerde Filistinliler ile İsrail arasındaki savaş sırasında, Amerikan yanlısı Ürdün Kralı Hüseyin, Filistin kurtuluş mücadelesinin kahramanlarının kendi yönetimi için tehdit oluşturabileceğinden korktu. Sonuç olarak Filistinli mültecilerden kurtulmak için Ürdün, Eylül ayında bunlara karşı operasyonlar başlattı. Bu operasyonlar acımasız ve ölümcüldü ve tarihe ‘Kara Eylül’ operasyonları olarak geçti.
Bu operasyonlar boyunca İsrail istihbarat teşkilatlarının ajanları, Ürdün’e tam destek sağlarken operasyonların izlenmesi, kontrolü ve liderliği Pakistan’dan gönderilen, Başkanlığını Pakistanlı bir subay olan Tuğgeneral Ziyaül Hak’ın yaptığı bir askeri birlik tarafından yürütüldü.
İsrail ve Ürdün’ün ortak işbirliğiyle Pakistanlı askeri personelin liderliğinde Filistinlilere karşı yürütülen bu acımasız, ölümcül ve yıkıcı operasyonlar, tam bir barbarlıktı ve bu terör eylemi otuz beş binden fazla mazlum Filistinli mültecinin şehit edilmesiyle sonuçlandı.
Pakistan, İsrail rejimini bugüne kadar tanımamış olsa da birçok kez iki ülkeyi daha da yakınlaştıran adımlar atmıştır. İki ülke arasında şimdiye kadar resmi diplomatik düzeyde ilişkiler kurulmamış olmasına rağmen İsrail’in kuruluşundan sonra ilk Başbakanı David Ben-Gurion, Pakistan’ın kurucusu Kaid-i Azzam’a resmi bağlar kurulmasını öneren bir mesaj gönderdi. Ancak Cinnah, Arap dünyasının memnuniyetsiz olabileceğinden ve halkın ayaklanabileceğinden korktu; bu nedenle kesin bir yanıt vermedi.
1952’de Amerikalı diplomatlar, dönemin Pakistan Dışişleri Bakanı Zaferullah Han ile İsrail’in ABD büyükelçisi Abba Eban arasında bir görüşme ayarladı. Sir Zaferullah, Abba Eban’a şunları söyledi: ‘İki ülkemiz (İsrail ve Pakistan) arasındaki ilişkilerin geleceği henüz çok net değil ancak şunu vurguluyorum ki Pakistan hükümeti, İsrail’e karşı herhangi bir düşmanlık beslemiyor ve Ortadoğu’yu dikkate alınması gereken bir mesele olarak görüyor.’ Ayrıca iki ülke arasında çeşitli alanlarda uzman, öğrenci ve öğretmen değişimi potansiyelini de ifade etti.
İsrailli bir general şöyle yazmıştır: 1948’de İsrail’e karşı savaş sırasında, İsrail’in Washington büyükelçiliğine, Pakistan’ın komşu Arap ülkelerine askeri yardım sağladığı bildirildi. Pakistan’ın Filistinlilerle birlikte savaşmak için bir tabur gönderdiği ve savaş için Araplara vermek üzere Çekoslovakya’dan 250.000 tüfek satın aldığı rapor edildi. Ayrıca Pakistan’ın Mısır için üç İtalyan savaş uçağı satın aldığı söylendi. Daha sonra, 1973 savaşında Pakistan Hava Kuvvetleri pilotlarının Ürdün ve Suriye uçaklarını uçurduğu, İsrail’e saldırdığı ve İsrail’in en iyi üç savaş uçağını düşürdüğü iddia edildi.
Ancak tüm bunlar sadece sembolik manevralar ve söylentilerdi; çünkü 1970’lerin sonunda, Filistin kurtuluş hareketini ezmek için İsrail ve Ürdün’ün tek seçeneği General Ziyaül Hak idi. Bunun sebebi, onun İsrail ile yakın bağlar geliştirmiş olması ve İsrail istihbaratıyla çeşitli kanallardan gizli ilişkiler kurup sağlamlaştırmasıydı.
İsrailli general ayrıca şöyle yazmıştı: 1970’te General Ziya, ‘Kara Eylül’ olarak bilinen bu savaşta Tuğgeneral olarak kritik operasyonlara liderlik etti. Ziya’nın bu operasyonlardaki rolü kapsamlıydı; Kara Eylül’de en önemli rolü oynayan İkinci Tugay’ı komuta etti.
İsrailli General Moşe Dayan şöyle diyor: ‘İsrail askerleri, yirmi yılda ne kadar Filistinli öldürebildiyse Kara Eylül’ün on bir günlük operasyonlarında katledilenden fazlasını öldüremedi.’
Pakistan’a döndüğünde, Tuğgeneral Ziyaül Hak daha da terfi ettirildi. Dönemin Pakistan yöneticisi Zülfikar Ali Butto, sadece Yaser Arafat’ın yol arkadaşlarından 10.000’den fazlasının şehit edildiği bu operasyonları, Yaser Arafat’la da ilişkilerini sürdürmesine rağmen, sıradan bir mesele olarak gördü.
General Ziya, Tuğgenerallikten Genelkurmay Başkanlığı’na altı yıl içinde hızla yükseldi. Kara Eylül’den sonra hem Amerika hem de İsrail, Ziya’ya tamamen aşık oldu; sonuç olarak bu ‘aşkın’ bağlarını her ikisiyle daha da güçlendirdi.
Amerika’da on iki kez Demokratik Kongre Üyesi olarak görev yapan Charlie Wilson, bir keresinde General Ziyaül Hak’a şöyle demişti: ‘İsrail’de, Filistinli FKÖ’den ele geçirilmiş çok miktarda Rus yapımı silah var ve bunlar sizin bölgenizde son derece faydalı olur. Eğer CIA’i bu silahları İsrail’den satın alıp orada kullanmanız için size vermeye ikna edersem, sizin (Ziya’nın) bir sorununuz olur mu?’ Bunun üzerine General Ziya gülümsedi ve anlaştığının işareti olarak şöyle cevap verdi: ‘Sadece silah sandıklarında Davut Yıldızı olmamasına dikkat edin.’
Afganistan ile Rusya arasındaki savaş sırasında İsrail ve Amerika, Rusya’nın Pakistan’a ilerleyip stratejik müttefiklerini yok etmesini istemedikleri için İsrail, Pakistan ordusuna her alanda benzeri görülmemiş yardımlar sağladı.
Pakistan ve İsrail arasındaki derin resmi, istihbari ve stratejik bağlar 1981’de daha da derinleşti. General Ziya’nın izniyle Pakistan istihbarat teşkilatı (ISI) ile İsrail istihbarat teşkilatı (Mossad) arasında gizli bir anlaşma imzalandı ve her ikisi de Washington DC’de birbirine yakın ofislerini kurdular. Anlaşma, Pakistanlı generallere Mossad tarafından istihbarat eğitimi verilmesini ve orduya silah tedarikini içeriyordu ve bu anlaşma bugün halen yürürlüktedir.
İsrail, Pakistan ordusuyla sayısız ortak görev gerçekleştirmiştir; bu nedenle Pakistan ve İsrail, biri Orta Doğu’da diğeri Güney Asya’da olmak üzere Amerika’nın özdeş müttefikleri olarak hizmet vermektedir.
Afganistan, Rus işgaline uğradığında General Ziya Amerika’ya gitti. Pakistan’ın sadık bir destekçisi olan Kongre Üyesi Charlie Wilson, General Ziya’ya İsrail’le ilişki kurmasını tavsiye etti. Bu teklif, 48 yaşındaki İsrailli bir kadın olan Joanne Herring tarafından General Ziya onuruna düzenlenen özel bir akşam yemeğinde yapıldı. General Ziya’nın bu kadınla bir ilişkisi vardı ve ona kişisel bir ilgi duyuyordu; bu kişisel gönül ilişkisi nedeniyle Herring, ‘Pakistan Fahri Başkonsolosu’ olarak bile anılıyordu.
General Ziyaül Hak’ın 1988’deki ölümünün ardından İsrail, Pakistan liderliğine bir kez daha dostluk elini uzattı. Bayan Benazir Butto, hem Başbakanlık dönemlerinde hem de 2008 seçim kampanyası sırasında İsrail’le açık diplomatik ilişkiler kurulması gerektiği görüşünü taşıyordu. Kendi güvenliği için Mossad’ın hizmetlerini sağlama fikri üzerinde büyük bir ciddiyet ve istekle çalıştı.
İbranice yayın yapan ‘Maariv’ gazetesi o zaman şöyle yazmıştı: Benazir Butto, Mossad, CIA ve İngiltere’nin Scotland Yard’ına Ocak 2008 seçimlerine katıldığını ancak hayatının tehlikede olduğunu söyledi; bu nedenle onu korumaları gerekiyordu. Benazir Butto, General Müşerref’in kendisini koruması için gerekli güvenliği sağlayamadığından şikayet etmişti; bu nedenle kendisini kolay bir hedef olarak görüyor ve bir saldırının yakın olduğunu düşünüyordu.
1990’larda ilişkiler biraz soğudu ancak kısa süre sonra her iki ülkenin liderleri tarafından bağları yeniden geliştirme çabaları başlatıldı. İsrail, Güney Asya’da kendisi gibi bir dost arıyordu ancak durum Pakistan’ın ekonomik koşullarının kötüleştiği ve Amerika ile ilişkilerinin, özellikle Pakistan’ın nükleer programı nedeniyle, sıcak olmadığı bir durumdaydı.
Ancak Navaz Şerif’in her iki döneminde de (1990–1993 ve 1997–1999) ilişkilerin restorasyonu ve ısınması pratik olarak uygulanmıştı. Dönemin Pakistan Cumhurbaşkanı Refik Tarar ve Pakistan’ın Birleşmiş Milletler temsilcisi Cemşid Marker, İsrail’in dönemin Cumhurbaşkanı Ezer Weizmann ve Başbakanı Yitzhak Rabin ile sıcak görüşmeler gerçekleştirdi.
1993’te dönemin Pakistan Başbakanı Navaz Şerif, o zamanki Din İşleri Bakanı Ecmel’i önemli ve gizli bir görevle İsrail’e gönderdi. İsrail gazetesi ‘Maariv’e göre bu altı kişilik heyet, bir haftasını Tel Aviv ve Kudüs’te geçirerek birçok İsrailli siyasi lider ve üst düzey dışişleri yetkiliyle yoğun ve sıcak görüşmelerde bulundu. Bu vesileyle Ecmel, İsrail Dışişleri Bakanı’na İsrail’e resmi İslami turizmin başlatılması gerektiğini söyledi. Geziden döndüğünde Ecmel, Başbakan Navaz Şerif’e Pakistan’ın bir an önce İsrail’i tanımasını tavsiye ederek ‘başkalarının (Filistinlilerin) savaşlarına daha fazla ihtiyacımız yok’ dedi.
Bu bağlar o kadar açık hale geldi ki Eylül 1997’de Navaz Şerif’in özel temsilcisi Sıddıkül Faruk, Asya dergisi ‘The Muslim’e verdiği bir röportajda şunları söyledi: ‘Pakistan’ın Yahudi devletini (İsrail) tanımasında bir sakınca yoktur.’
Ardından 1996’da sekiz Pakistanlı gazeteci birlikte İsrail’e gitti. Bu, Pakistanlı gazetecilerin ilk resmi ziyaretiydi; ancak bu gezi de gizli tutuldu; çünkü bu görevin arkasında önde gelen ve güçlü bir siyasi figür vardı.
1997’de önde gelen bir İsrailli işadamı, Yaakov Nimrodi, Pakistan’a giderek dönemin Dışişleri Bakanı Gohar Eyub Han ile görüştü. Ticaret, sağlık, tarım, teknoloji, uçak yedek parçaları ve iki ülke arasında turizm ile dini mekanlara ziyaretlerin kolaylaştırılması konularında görüşmeler yaptılar.
1998’de dönemin Pakistan Başbakanı Navaz Şerif, İsrailli mevkidaşı Binyamin Netanyahu’dan özel bir elçi aracılığıyla iletilen, İran’a nükleer teknoloji sağlamaması yönünde bir mesaj aldı.
2001’de dönemin Pakistan hükümeti, istihbarat teşkilatı (ISI) aracılığıyla İsrail’e Körfez ülkeleri, İran ve Libya’nın nükleer teknoloji edinme çabaları içinde olduğunu bildirdi.
2003’te General Müşerref, bir kabine toplantısında İsrail’le açık diplomatik ilişkiler kurma konusunu gündeme getirdi. 2005’te iki ülkenin dışişleri bakanları arasında resmi bir görüşme gerçekleşti.
General Müşerref döneminde, iki ülke arasındaki müzakereler hem diplomatik hem de diplomatik olmayan düzeylerde kapsamlı bir şekilde devam etti. 2005’te Pakistan Dışişleri Bakanı Hurşid Mahmud Kasuri ve İsrailli mevkidaşı Silvan Şalom arasında yoğun ve sıcak görüşmeler gerçekleşti.
General Müşerref, Londra’da bir İsrail gazetesine röportaj veren ilk Müslüman Pakistanlı lider ve Amerika’da Dünya Yahudi Kongresi’ne hitap eden ilk Müslüman lider oldu; o, burada İsrail’le diplomatik bağlar kurmanın önemini vurguladı.
7 Mayıs 2006’da Benazir Butto, İsrail devletinin ilk Başbakanı ve kurucusu olan Yahudi figür David Ben-Gurion’un doğum gününü New York’un en lüks otelinde kutladı ve hesabı kendisi ödedi. Washington DC ve Tel Aviv’den önde gelen siyasetçiler bu toplantıya özel olarak katıldılar. Daha sonra, Pakistan Halk Partisi’nin önde gelen birkaç ismi, bu tür yatırımların vergisi Amerika’da düşük olduğu için İsrail tahvillerine yatırım yaptı.
2007’de Pakistan Halk Partisi’nin önde gelen bir ismi (şimdi vefat etti) New York ve Washington’a gitti ve oradan da İsrail’in Tel Aviv kentine bir gezi yaptı.
Özellikle Pakistan ordusu ve istihbarat teşkilatı (ISI) ile İsrail’in istihbarat teşkilatı (Mossad) arasında daha da derin ilişkiler mevcuttur; aralarında hem profesyonel bağlar hem de organize jurnaller vardır ve her ikisi de düzenli olarak her türlü istihbarat bilgisini birbirleriyle paylaşır.
Pakistan istihbarat teşkilatı (ISI), sürekli olarak Mossad’a istihbarat sağlar; Eylül ve Kasım 2008 arasında, Hindistan’daki İsrail vatandaşlarına yönelik potansiyel bir tehdit, kayda değer bir örnektir.
WikiLeaks tarafından sızdırılan belgelere göre dönemin ISI başkanı Korgeneral Şuca Paşa, Mossad ile doğrudan ve sürekli temas halindeydi. WikiLeaks’e göre, Amerikalı bir diplomat 2010’da Washington’a bir telgraf göndererek Şuca Paşa’nın İsrail’le doğrudan iletişim halinde olduğunu ve onlara, Hindistan’ın çeşitli yerlerinde vatandaşlarının saldırı riskiyle karşı karşıya olduğunu bildirdiğini belirtti.
2013’te İngiliz İşletme ve Kapasite Bakanlığı, 2011’de İsrail’in İngiltere üzerinden Pakistan’a elektronik harp sistemleri ve uçak yedek parçaları da dahil olmak üzere askeri teçhizat tedarik ettiğini belirtti; ancak hem Pakistan hem de İsrail bu haberleri yalanladı.
Pakistan ve İsrail arasındaki ilişkiler sadece askeri ve istihbarat işbirliğiyle sınırlı kalmamış, spor alanına kadar uzanmıştır. Pakistan kriket takımının eğitmeni ve fizyoterapisti Dyne Castell, üç yıl İsrail ordusunda görev yapmış ve daha önce Sri Lanka kriket takımının fizyoterapisti olarak görev yapmış bir İsrail Yahudisiydi.
Benzer şekilde, 2015’te İsrailli bir bilim adamı Lahor’daki Pakistan Bilimler Akademisi’nde bir konferansa katıldı. Kısacası, Pakistan’ın siyasi, askeri ve istihbarat liderleri her zaman İsrailli yetkililerle bağlarını sürdürmüştür. Pakistan’ın ilk Dışişleri Bakanı Sir Zaferullah’tan, askeri yöneticiler Eyüp Han, General Yahya, General Ziya, General Müşerref, General Bacva ve Mareşal Asım Munir’e veya Benazir Butto ve Navaz Şerif gibi sivil liderliğe kadar, hepsi bir şekilde İsrail’le bağlara sahip olmuştur.
Bu temaslar çoğunlukla Washington, Londra, New York’taki Birleşmiş Milletler merkezi, Orta Doğu, Karakas, Ottawa, Brüksel ve Roma’da gerçekleşmektedir. Ayrıca Pakistanlı diplomatlar, Tel Aviv’de doğrudan İsrailli yetkililerle görüşmeler yapmıştır ve bunlar bugün de devam etmektedir.
Pakistan, İsrail’i açıkça üç ana engel nedeniyle tanımamaktadır:
Müslüman ülkeler, özellikle Arap devletleriyle dayanışma; dini ideolojiye sahip bir ülke oluşu ve de dış politikasını buna göre uyarlamak zorunda oluşu.
İsrail’le diplomatik bağlar kurmak, Arap milletlerini Pakistan’a karşı düşman ederdi.
Pakistan’daki dini gruplar, laiklerden daha güçlü olmaya devam ediyor ve İsrail’le her türlü ilişki, onların şiddetli tepkisini tetikler.
Ancak, gizli bağlar halen mevcuttur. Asım Munir’in hareketleri, Ürdün’de Mossad’la üç günlük bir toplantı yapması, ABD Barış Heyeti’ne katılması ve Pakistan’ın önemli her kararını Batılı güçlere havale etmesi gibi mevcut göstergeler, bu gizli ilişkilerin yakında açık hale gelebileceğini gösteriyor.
Birkaç dilde içerik yayınlayan ve Pakistan içinde faaliyet gösteren ‘Pakistan-İsrail İttifakı’ adlı bir kuruluş, Pakistan kamuoyunu her iki ulusun karşılıklı yarar için aşırılığı ortadan kaldırmak üzere nasıl işbirliği yapabileceğini düşünmeye davet ediyor: İsrail, gelişmiş teknolojiyle çöl tarımında muazzam ilerlemeler kaydetmiştir; Pakistan, kendi tarım sektörünü iyileştirmek için bunu kullanabilir.
Pakistan, İsrail’e meyve, pamuk ve değerli taşlar ihraç edebilir, karşılığında gelişmiş askeri yardım alabilir. Bu kuruluşun içeriğinin temel mesajı, Pakistan devletinin ve İsrail devletinin her ikisinin de realiteleridir. İsrail hiçbir zaman Pakistan’ın düşmanı olmamıştır, şimdi de değildir ve her zaman Pakistan’a iyi dilekler beslemektedir. Filistin, hem Pakistan hem de İsrail’in birlikte aracılık edebileceği, ortak diplomasiye bağlı siyasi bir meseledir.
Pakistan, Filistin meselesinde aracılık edebilirken İsrail, Pakistan-Hindistan ilişkilerini iyileştirmede aracılık edebilir. Bir yakınlaşma, Pakistan’ın terörizm konusundaki uluslararası itibarını düzeltebilir. Her iki ulus da terörizmle karşı karşıyadır ve birlikte daha etkili bir şekilde mücadele edebilirler.
‘Pakistan-İsrail İttifakı’ ayrıca Pakistanlı generaller, politikacılar ve istihbarat şefleri İsrail’le kişisel ve diğer bağları sürdürdüklerine göre Pakistan’ın bilinçli insanlarının sadece bu ilişkileri açıkça kabul etmelerinin değil aynı zamanda liderlerini bu bağları kamuoyuna açıklamaları için zorlamalarının zamanının geldiğini de yazıyor. Bu, Pakistan’ın refahını hedefleyen yeni bir siyasi dönemi başlatacaktır; zira her iki ülkenin uyumu zamanın bir gereğidir. Pakistan-İsrail ilişkilerinin yeni bir aşamaya gireceği ve her iki ülkenin karşılıklı sevgi ve saygıyı paylaşacağı gün uzak değildir.
