Yabancı Şirketlerden Finansal Destek:
IŞİD Haricilerinin finansal öz yeterlilik sağlamak için mümkün olan her yolu kullandığı yaygın olarak bilinmektedir. Aynı zamanda Batı dünyası da -bazen bilerek veya ihmal ederek- kendi çıkarlarıyla uyumlu olarak bu grup için finansal fırsatları kolaylaştırmıştır. Bu bölümde çeşitli bahanelerle IŞİD’e milyonlarca dolar finansal yardım sağladığı bildirilen birkaç yabancı şirket açıklayacağız.
1. Lafarge – Fransız Çimento Şirketi
Lafarge’ın IŞİD’e altı milyon dolardan fazla para sağladığı bildirilmektedir. Raporlara göre, Lafarge ile IŞİD arasında karşılıklı bir çıkar ilişkisi vardı. Grup; hammadde satın alımını, çimento satışını kolaylaştırdı ve şirket çalışanlarının ve nakliye konvoylarının güvenliğini sağladı. Bunun karşılığında da Lafarge, rakiplerini engellemek için IŞİD ile işbirliği yaptı; özellikle de Suriye’ye daha ucuz Türk çimentosunun ithalatını engelleyerek.
The Guardian’a göre, Lafarge 2013 ve 2014 yılları arasında, Kuzey Suriye’deki fabrikasında işlerini devam ettirebilmek için IŞİD’e milyonlarca dolar ödedi. Bu ödemeler, hammaddeleri güvence altına almak, çimento satışlarını sağlamak ve şirket taşımacılığının hareketlerini güvenli bir şekilde sağlamak için yapıldı.
Lafarge’ın Suriye operasyonlarının başkanı Bruno Pescheux’un, meslektaşlarını bu anlaşmaları kesinlikle gizli tutmaya çağırdığı da bildiriliyor. Şirketin dahili e-postaları, Lafarge’ın Paris’teki merkezinde üst düzey yöneticilerin işlemlerden haberdar olduğunu ve kanıtları gizlemek için adımlar attığını gösteriyor.
Lafarge, 2022’de bir ABD mahkemesinde terörizmi destekleme suçlamalarını kabul etti ve 778 milyon dolar para cezasına çarptırıldı. Bu, bir şirketin IŞİD’i maddi olarak desteklediği için cezai olarak mahkum edildiği ilk karardı. Ayrıca IŞİD’in ağır zulümlerine maruz kalan 800’den fazla Yezidi azınlık da tazminat talep ederek ABD’de Lafarge’a karşı dava açtı.
Lafarge ayrıca Fransa’da insanlığa karşı suç hususunda suç ortaklığı nedeniyle de yasal soruşturma altında. Lafarge’ı 2015’te satın alan ana şirket Holcim, Suriye ile ilgili işlemler hakkında önceden bilgisi olmadığını iddia etti ve bu eylemlerin kendi rızası olmadan yapıldığını belirtti. Bu dava, özellikle çatışma bölgelerinde faaliyet gösteren çok uluslu şirketler için kurumsal hesap verebilirlik konusunda ciddi soruları da gündeme getirdi.
2. Twitter (Şimdi X)
Time dergisinin bir haberine göre, 2016’da ABD’nin Florida eyaletinden Tamara Fields adlı bir kadın, platformun IŞİD’in eleman toplamasını, finansmanını ve propagandasını kolaylaştırdığını iddia ederek Twitter’a (X’e) dava açtı. Davada, Twitter’ın IŞİD liderlerine mesajlarını yayınlama, takipçi çekme ve fon sağlama aracı sağladığı iddia edildi. Twitter iddiaları reddetse de, dava teknoloji şirketlerinin sorumlulukları ve terör örgütlerine yardım etmedeki potansiyel rolleri hakkında kapsamlı bir tartışma başlattı.
3. Facebook ve Google
CNN’e göre, Orlando gece kulübü saldırısında ölenlerin aileleri Facebook, Twitter ve Google’a karşı dava açarak onları IŞİD’in propagandasını, finansmanını ve eleman toplama çabalarını desteklemekle suçladı. Davacılar, bu platformların IŞİD’in mesajını yaymasına ve yeni üyeler toplamasına izin verdiğini ve böylece grubun genişlemesine neden olup saldırılarına katkıda bulunduğunu iddia etti.
Not:
12 Haziran 2016’da, Florida, Orlando’daki bir eşcinsel gece kulübü olan Pulse’da toplu bir silahlı saldırı gerçekleşmişti. IŞİDçi bir silahlı saldırgan tarafından gerçekleştirilen saldırı, ABD tarihindeki en ölümcül saldırılardan biri olarak kaydedilmişti. Saldırıda 49 kişi ölmüş, 53 kişi de yaralanmıştı.
4. Tevasul Şirketi
ABD Hazine Bakanlığı’nın 2018 tarihli raporuna göre, Suriye’de faaliyet gösteren Tevasul Şirketi, IŞİD’e finansal, maddi ve teknik destek sağlayan şirketlerden biriydi. Raporlar, şirketin IŞİD savaşçıları arasında para transferi için bir kanal olarak kullanıldığını gösteriyor.
