Modern Haricilerin Temel Misyonu: İslam Ümmeti’nin Parçalanması
İslam Ümmetine karşı son yıllarda ortaya çıkan en ciddi tehditlerden biri de İslam halifeliği kurma ve Müslüman birliğini teşvik etme kisvesi altında IŞİD adıyla sahneye çıkan militan grubun yükselişidir. Ancak bu sahte iddialarının aksine, pratikte eylemleri yaygın bir yıkıma, bölünmeye ve İslam dünyasının parçalanmasına yol açmıştır.
Son jeopolitik gelişmelerin dikkatli bir şekilde incelenmesi, IŞİD’in -ister kasıtlı olarak isterse bilmeden bir araç olarak- İslam’ın düşmanlarının stratejik hedeflerini sürekli olarak ilerlettiğini ortaya koymaktadır. Grup, Müslüman çoğunluklu ülkelerin sosyal ve dini temellerini baltalamak için daima etkili bir araç olarak işlev görmüştür.
Batılı güçler, onlarca yıldır İslam dünyasının potansiyel birliği, demografik gücü ve doğal kaynakları konusunda derin endişeler besliyorlar. Birleşik bir İslam Ümmeti’nin muazzam bir küresel etkiye sahip olabileceğinin ve uluslararası güç dengesini değiştirebilecek büyük ve bağımsız bir güç olarak ortaya çıkabileceğinin fazlasıyla farkındalar.
Bu olasılığı karşılamak için de karmaşık ve derinden yerleşmiş bir strateji tasarladılar; İslam dünyasını daha küçük, daha zayıf varlıklara bölmek gibi… Bu çerçevede, IŞİD operasyonel kol olarak önemli bir rol oynadı. Irak’ta IŞİD, Sünni çoğunluklu bölgeleri ele geçirdi ve kendi kendine halifelik ilan etti, ardından mezhepsel ve etnik gerginlikleri daha da yoğunlaştırdı.
Sonuçlar hızlı ve kapsamlıydı. Kuzeyde Kürtler özerkliğe doğru daha da ilerledi; güneyde Şii gruplar giderek daha bağımsız siyasi yapılar inşa etti ve Sünni nüfus kendini IŞİD ile çeşitli gruplar arasındaki acımasız bir çatışmanın içinde buldu. Sonuç olarak bir zamanlar birleşik olan Irak’ın, her biri yabancı güçlerin etkisi altına giren üç ayrı bölgeye bölündü.
Suriye’de de benzer bir kader yaşadı. IŞİD’in birkaç önemli bölgeyi ele geçirmesi, Beşar Esed’in merkezi hükümetinin konsolidasyonuna, muhalif güçlerin marjinalleştirilmesine ve terörizmle mücadele bahanesiyle yabancı askeri müdahaleye davet edilmesine yol açtı.
Sonuç olarak, Suriye birden fazla etki alanına bölündü; bazıları rejim tarafından, diğerleri Kürt güçleri, isyancı gruplar ve Türkiye ve ABD gibi uluslararası aktörler tarafından kontrol ediliyordu. IŞİD’in kısa bir süre elinde tuttuğu topraklar ise harabe haline geldi.
Libya’da da merkezi hükümetin çöküşünün ardından IŞİD, Sirte gibi stratejik açıdan önemli şehirlerde üsler kurarak oluşan boşluğu istismar etti. Kaddafi sonrası dönem, istikrar ve ulusal yeniden yapılanma yerine, parçalanmış bölgesel hükümetlerin ve silahlı milislerin egemen olduğu bir ortama dönüştü. IŞİD burada da iç çatışmayı kışkırtarak hayal kırıklığına uğramış gençleri bünyesine alıp ulusal parçalanmayı hızlandırdı.
Bu kalıplar, IŞİD’in özünde, artık “Yeni Orta Doğu” başlığı altında pazarlanan eski ama art niyetli bir stratejinin uygulayıcısı olarak hareket ettiğini topluca göstermektedir. İslam düşmanları tarafından tasarlanan bu plan, İslam ümmetini parçalamayı ve onları zayıf, etnik veya mezhepsel olarak bölünmüş mikro devletler olarak yeniden yapılandırmayı amaçlamaktadır. IŞİD Haricileri bu hedefte belirleyici bir rol oynamıştır; mezhepsel anlaşmazlığı körüklemek ve yabancı müdahaleye olanak sağlamak. Bu araçlarla, yalnızca dış egemenliğin yolunu açmakla kalmamış, aynı zamanda Müslüman topraklarını da ciddi şekilde tehlikeye atmıştır.
Halifelik ve ümmetin birliğinden bahseden kamusal söylemlerine rağmen IŞİD’in eylemleri İslam dünyasının kolektif gücüne, birliğine ve istikrarına en yıkıcı darbeleri indirmiştir. Bir zamanlar dayanışma ve ilerleme umutları besleyen uluslar artık coğrafi parçalanma, mezhepsel düşmanlık ve yaygın yıkımla boğuşmaktadır. Bu nedenle İslam ümmetinin uyanıklık ve bilgelik göstermesi zorunludur. İster dini bir dille ister çekici sloganlarla gizlenmiş olsun, bölünmeyi teşvik eden her hareket eleştirel bir şekilde incelenmelidir. Gerçek açıktır; anlaşmazlık eken ve parçalanmayı kolaylaştıran her girişim, dışsal iddialarından bağımsız olarak, nihayetinde İslam’ın düşmanlarının çıkarlarına hizmet etmektedir.
