IŞİD’in Horasan kolu Afganistan ve Pakistan’ın kabile bölgeleri, İran’ın Sistan-Belucistan bölgesi ve Tacikistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kırgızistan’ın sınır bölgelerini kapsamaktadır. Moskova’daki Crocus Belediye Salonuna yapılan saldırının ardından grup, örgütün Horasan kolu altında bu olayın da sorumluluğunu üstlendi.
Özellikle Horasan kolunda olmak üzere, IŞİD’in önemli bir bölümünü yabancı savaşçılar oluşturuyor. Kanıtlara ve raporlara göre, bu yabancı IŞİD militanlarının çoğu Tacik ve Pakistan uyruklu.
Özellikle Horasan kolunda olmak üzere, Tacik uyrukluların IŞİD’e katılımı önemli ölçüde arttı. Bunlar; intihar veya diğer ölümcül saldırılara karışan kişilerden, çoğunlukla da Tacikistan’daki zorlu ekonomik koşullar nedeniyle Rusya ve diğer ülkelere göç eden Tacik uyruklulardan oluşuyor.
Denize kıyısı olmayan bir ülke olan Tacikistan; siyasi istikrarsızlık, zayıf yönetim, hükümet yapıları içinde yaygın yolsuzluk, düşük üretim ve ihracat seviyeleri, sınırlı yabancı yatırımlar, doğal afetler ve kötüleşen ekonomik koşullarını katmerlendiren çeşitli faktörlerle boğuşmaktadır.
Ekonomik zorluklar nedeniyle birçok Tacik vatandaşı Rusya’ya ve çeşitli Avrupa ülkelerine göç ediyor ve burada genellikle inşaat, tarım ve küçük işletmelerde çalışıyorlar. Kazançlarının bir kısmını ise destek için Tacikistan’daki ailelerine gönderiyorlar.
Rusya’daki sosyal medya platformları aracılığıyla önemli sayıda Tacik, IŞİD’e katılıyor. Bazıları IŞİD’in ideolojilerinden etkilenirken, çoğunluk maddi çıkarlar için örgüte çekiliyor. Örgüte alındıktan sonra da Avrupa’da mı yoksa Asya’da mı saldırı düzenleyeceklerine göre görevlerinin belirlendiği yerlere gönderiliyorlar.
Tacik IŞİD savaşçıları Rusya, Türkiye, İran, Afganistan ve diğerleri gibi ülkelerde ölümcül saldırılarla ilişkilendiriliyor ve bunların çoğu intihar bombacısı olarak görev yapıyor.
Mart ayında yaptığı bir açıklamada Tacikistan Cumhurbaşkanı İmamali Rahman, bu saldırılarda Tacik uyrukluların artan katılımından endişe duyduğunu dile getirdi. Son üç yılda 24 Tacik bireyin 10 farklı ülkede saldırılar gerçekleştirdiği açıklandı. Ancak IŞİD’in Horasan kolunun üyelerinin çok sayıda başka saldırıda da adı geçtiği için bu sayı iyimser bir tahmin olabilir.
Örneğin Kabil’de IŞİD militanı bir Tacik, ayakkabılarında sakladığı patlayıcıları kullanarak dini bir medreseye saldırı planladı ancak planı uygulayamadan önce yakalandı.
Tacik intihar saldırganlarının dikkat çeken örnekleri arasında Ebu Muhammed ve Ebu İlyas (Kabil’deki İman Camii’ne saldıranlar), Ebu Ömer Cevad (Çin’de bir otele saldırı düzenleyen saldırgan), Abdulcebbâr (Çin’deki otel ve askeri havaalanındaki saldırılara karışan), Zekeriyya (Dışişleri Bakanlığı’na saldırı düzenleyen saldırgan-aynı zamanda Hayber Kandahari olarak da bilinir) ve Abdulhakk Horasani (Belh’teki il merkezine saldırı düzenleyen saldırgan) gibi kişiler yer almaktadır.
Tacik IŞİD üyeleri tarafından Moskova’da Crocus Salonu’na gerçekleştirilen saldırıda 145 kişi hayatını kaybetti. Benzer şekilde Fransa, Almanya, Avusturya ve ABD gibi ülkelerde de yakalanan çok sayıda IŞİD üyesinin Tacik uyruklu olduğu tespit edildi.
Raporlar, Tacikistan’ın zorlu ekonomik koşullarının IŞİD’in Horasan kolu için fırsat oluşturduğunu gösteriyor. Dahası, Tacikistan’daki birçok İslami uygulama üzerindeki kısıtlamalar, IŞİD’in Tacik vatandaşlarını cezbedip bünyesine dahil etmeyi kolaylaştırıyor.
