Müslümanlara Karşı Kâfirlere Yardım Etmek (Muzaahara Ale’l Muslimîn) ve Hatib Bin Ebi Belta’a Olayı:
Peygamberimiz Muhammed ﷺ Mekke’yi fethetmek için stratejiler geliştirirken, bu plan hakkında birkaç seçkin sahabeye güvendi, diğer sahabeler ise sadece onun bir askeri sefere hazırlandığını biliyordu.
Bu konuda bilgilendirilenlerden biri de Bedir Savaşı’na katılmış önemli bir sahabe olan Hatib bin Ebi Belta’a (r.anh) idi. Hatib, aslen Kureyş kabilesinden olmamasına rağmen Mekke’de büyümüştü ve Kureyş içinde herhangi bir kabile bağlantısı yoktu.
Hatib, Kureyş’e Peygamber’in (s.a.v.) niyetleri hakkında ayrıntılar açıklayan bir mektup göndermişti. Allâh bu konuyu Peygamberine (s.a.v.) ilahi vahiy yoluyla bildirdi. Peygamber (s.a.v.) derhal Ali, Mikdad ve Zübeyr’i (Allâh onlardan razı olsun) mektubu ele geçirmeleri için gönderdi ve onlara mektubu taşıyan kadını bulmalarını söyledi.
Üç sahabe hızla belirlenen yere ulaştı ve kadını buldu. Mektubu talep ettiğinde, kadın ilk başta mektubun varlığını inkar etti. Ali (ra) onu uyararak, “Allâh’ın Rasulü yalan söylemez. Mektubu teslim et, yoksa seni soyarız” dedi. Mektup kadının saç örgülerinden çıktı ve sahabeler onu Peygamber’e (s.a.v.) teslim ettiler.
Peygamber (s.a.v.) Hatib’i çağırdı ve “Bu ne, Hatib?” diye sordu. Hatib hemen itiraf etti ve açıkladı, “Ey Allâh’ın Rasulü, beni yargılamakta acele etme. Allâh’a yemin ederim ki, bunu küfür veya irtidattan dolayı yapmadım. Kureyş’ten değilim, fakat onların arasında yaşadım. Diğer Muhacirlerin Mekke’de ailelerini koruyan akrabaları var. Ben sadece Kureyş’in gözüne girmek istedim, böylece onlar ailemi koruyacaklardı. Ve bunu Allâh’ın (zafer ya da yenilgi yönündeki) kaderini değiştirmeyeceğini düşündüğüm için yaptım.”
Ömer (Allâh ondan razı olsun) Hatib’i idam etmek için izin istedi ve ısrarla, “Ey Allâh’ın Rasulü, bu kişi bir münafıktır! Bırak başını keseyim” dedi. Ancak Peygamber (s.a.v.) şöyle cevap verdi, “Hatib doğruyu söyledi. Onun eylemleri küfür veya irtidattan kaynaklanmıyordu, aksine ifade ettiği (nedenden) kaynaklanıyordu.”
Hatib’in eylemi ciddi bir suç olmasına rağmen (Kureyş’e Peygamber (s.a.v.) aleyhinde istihbarat sağlamak) Peygamber (s.a.v.) onu gerçek niyetinden ötürü kâfir ilan etmedi. Bunun yerine, Hatib’in niyetine inandı. Bu nedenden ötürü bu eylem büyük bir günah olarak kaldı ve Peygamber (s.a.v.) onu cezalandırmadı. Nitekim Hatib (RA) Bedir Savaşı’na da katılmıştı. Peygamber (s.a.v.), Allâh’ın Bedir ashabı için “Dilediğinizi yapın, çünkü sizi bağışladım” dediğini bildirmişti.
“Dilediğinizi yapın” ifadesinin yalnızca küçük günahları ifade ettiğini, küfür veya şirki ifade etmediğini belirtmek önemlidir. Küfür ve şirk asla caiz değildir ve bunları işleyen istisnasız kâfir olur. Allâh’ın dediği gibi:
“Eğer şirk koşarsan muhakkak amelin boşa çıkar.” [Zümer Suresi, 65]
“Kim imanı inkar ederse muhakkak ameli boşa çıkmıştır.” [Maide Suresi, 5]
Hatib olayı Buhari’de şöyle geçmektedir:
Ali bin Abdullâh’ın rivayetine göre; “Süfyan bize rivayet etti, Amr ibni Dinar bana iki defa Hasan ibni Muhammed’in şöyle dediğini rivayet etti: “Ubeydullah ibn Ebî Rafi’ bana Ali’nin (Allâh ondan razı olsun) şöyle dediğini rivayet etti:
“Rasûlullâh ﷺ bana, Zübeyr’e ve Mikdad bin Esved’e şöyle dedi: ‘Ravdat Hah’a varana kadar ilerle, orada mektup taşıyan bir kadın bulacaksın. Mektubu ondan al.
Böylece at sırtında yola koyulduk, hızla dörtnala giderek Ravdat Hah’a varana kadar gittik, orada kadını bulduk. Kadına, ‘Mektubu ver’ dedik. Kadın, ‘Bende mektup yok’ diye cevap verdi. Biz de onu, ‘Ver, yoksa seni soyarız’ diye uyardık.
Sonra (mektubu) saç örgüsünden çıkardı. Onu (mektubu) Allâh Rasulü’ne (ﷺ) getirdik. İçinde Hatib bin Ebî Beltaa’nın Mekke’deki bazı müşriklere Allâh Rasulü’nün (ﷺ) bazı planlarını bildiren bilgiler vardı.
Allâh Resulü (ﷺ): “Ey Hatib, bu nedir?” dedi.
Hatib: “Ey Allâh’ın Rasulü, bana karşı acele etme. Ben Kureyş’e yakın bir adamdım ama soyum onlardan değildi. Seninle birlikte olan muhacirlerin Mekke’de akrabalarını ve mallarını koruyacak aile fertleri var. Ben böyle bir soya sahip olmadığımdan akrabalarımı koruyabilmeleri için onlarla iyi niyet kurmak istedim. Bunu küfürden, irtidattan veya İslam’ı kabul ettikten sonra küfrü tercih ettiğimden dolayı yapmadım.”
Allâh Rasulü (ﷺ) şöyle buyurdu: “Doğru söyledi.”
Ömer (Allâh ondan razı olsun) şöyle buyurdu: “Ey Allâh’ın Rasulü, (izin ver) bu münafığın boynunu vurayım!”
Allâh Rasulü (ﷺ) şöyle buyurdu: “(O) Bedir Savaşı’na katıldı. Belki Allâh Bedir ashabı (için) ‘İstediğinizi yapın, çünkü sizi affettim’ demiştir.
Başka bir rivayette ise şunlar yer almaktadır:
Ali (RadiyAllâhu Anh) anlatıyor:
Allâh’ın Elçisi (ﷺ) beni, Mikdad’ı ve Zübeyr’i gönderdi ve şöyle dedi: “Ravdat-Hah’a varana kadar git, orada Hatib bin Ebi Beltaa’dan Mekke müşriklerine mektup taşıyan bir putperest kadın var.”
Böylece onu Allâh Rasulü’nün (ﷺ) bahsettiği yerde devesine binmiş halde bulduk. Ona, “Mektubu ver” dedik. O da, “Mektup yok” dedi. Sonra devesini çöktürdük ve onu aradık, ama mektup bulamadık. “Allâh Rasulü (ﷺ) yalan söylemedi. Mektubu çıkar, yoksa seni soyacağız” dedik. Bizim kararlı olduğumuzu görünce mektubu çıkardı, biz de onu Allâh Rasulü’ne (ﷺ) getirdik. Sonra Ömer, “Ey Allâh’ın Rasulü! (Bu Hatib) Allâh’a, Rasulü’ne ve müminlere ihanet etmiştir! Bırak onun boynunu vurayım!” dedi. Peygamber (sav) Hatib’e, “Bunu yapmana ne sebep oldu?” diye sordu. Hatib, “VAllâhi ben Allâh’a ve Rasûlü’ne olan inancımı terk etmeyi kastetmedim. Ama (Mekke) halkı arasında bir nüfuzum olsun istedim ki Allâh ailemi ve malımı korusun. Arkadaşlarınızdan hiç kimse yoktur ki orada akrabalarından bazıları olmasın (ve) onlar aracılığıyla Allâh ailesini ve malını korumasın.”
Peygamber (ﷺ) şöyle dedi: “Doğru söyledi; ona sadece iyi şeyler söyleyin.”
Ömer şöyle dedi: “O Allâh’a, Rasulü’ne ve müminlere ihanet etti. Bırakın da boynunu vurayım!”
Peygamber (ﷺ) şöyle buyurdu: “Bu, Bedir ehlinden değil midir? Belki Allâh Bedir halkına bakıp şöyle buyurmuştur: “Ne isterseniz yapın, çünkü size cennet vacib kılındı/veya ben sizi bağışladım.”
Ömer’in gözleri yaşardı (ve) “Allâh ve Rasulü daha iyi bilir” dedi.
